A ARCA DA MARGA.
A arca é o lugar onde as sensacións esperan, protexidas e quentes. Velaí están ata que alguén, con interese e curiosidade, abra a tampa e remexa na súa procura.
E que podes atopar? Pois as partituras, as cancións, as audicións, os vídeos, os xogos que usamos na rede, e outros enlaces con información útil.
Velaquín un novo lote de propostas para divertirse e aprender cousas de música e/ou músicos.
Quedarán organizadas en tres bloques de máis sinxelos a máis complicados; bloques que coinciden cos tres ciclos de Primaria. Pero anímate e intenta facer todos cantos enredos poidas.
Para comezar cos ENREDOS
Para coller soltura cos ENREDOS
Preparei un CALDO e deixei agachados entre as letras os instrumentos que vedes debuxados abaixo. A ver se sodes quen de atopalos.
Ben sei que o alumnado de sexto está a percorrer nestes días as GREGUERÍAS escritas por Ramón Gómez de la Serna, un señor moi ocurrente que decidiu expresar as súas observacións e reflexións en frases moi breves nas que mestura o humor coa metáfora e todo sobre unha estupenda base de intelixencia.
Pois que non se diga que non vos axudo a coñecer os traballos dunha persoa tan interesante. Velaquí vos deixo varios xeroglíficos que montei coas súas greguerías. Espero que me enviedes as solucións ó correo de sempre (arcadamarga@gmail.com)
Chema Madoz é un fotógrafo contemporáneo español que utiliza a súa cámara do mesmo xeito que Gómez de la senra utilizaba o seu bolígrafo. Non fai retratos de persoas, nin paisaxes, nin reportaxes de eventos... Chema Madoz fai "poesía visual". Utilizando obxectos da vida cotiá fai composicións aparentemente sinxelas, case simples, en branco e negro... pero cando as miramos e as pensamos, non só conseguen roubarnos un sorriso (as veces ata unha gargallada), senón que nos descubren aspectos ou sensacións novas. Velaí deixovos unha selección das súas imaxes que teñen que ver coa música.
Intenta redactar unha soa frase para cada unha destas imaxes.
Como haberemos de quedarnos en casa e temos moito tempo. Esta semana TODO O ALUMNADO (de primeiro a sexto) vai cantar. Aprenderedes o PASODOBRE DO TEMPOVIRADO. Preparéivola con letra para que poidades facer karaoke.
O alumnado de 4º e 6ºhaberá de procurar o xeito de acompañala co instrumentoconstruido con refugallo que lles encargara antes das vacacións. Que alguén vos grave un vídeo "tocando" o voso instrumento e cantando esta peza.
O alumnado de3º e 5º haberán de inventarse unha coreografía. Pedide que alguén vos grave co tlfno un vídeo bailando esta peza.
Podedes enviar as vosas gravacións a:
arcadamarga@gmail.com
E, se vos apetece e vos esmerades, poderemos utilizar este blogue para vernos, colgaremos os vosos vídeos e disfrutaremos das vosas creacións artísticas.
Por certo, tanto a música como as imaxes ou a edición están "feitas na casa". Nunha vindeira entrada xa vos explicarei como podedes facelas.
A PANTEIRA ROSA é unha comedia que enrédase arredor dun extraordinario diamante de cor rosa... o ladrón que quere roubalo... e o inspector de policía Jacques Clouseau que quere impedilo. Blake Edwards (o director) quixo que a película arrincase dun xeito orixinal, distinto, con moita animación!!! Os títulos de crédito tanto do principio como do final da película haberían de ser debuxos animados. Lembrouse dun debuxante que inventara ó coello Bugs Bunny, o porquiño Porky, o paxaro Piolín, o gato Silvestre e pediulle (a Friz Freleng) que lle debuxara unha panteira rosa, muda, elegante e graciosa... A maxia envolvente deste personaxe completouna o compositor Henry Mancini cunha famosísima melodía de jazz.
Cabecera e créditos da película 1963
Henri Mancini escribiu o tema musical da Panteira Rosa para ser interpretado por un SAXO TENOR. Este instrumento "naceu" en 1840 e o seu pai foi o clarinetista belga Adolf Sax. Este home estaba empeñado en corrixir e mellorar o seu clarinete: quería conseguir a forza do son dos instrumentos de metal pero coas calidades de son dos instrumentos da madeira. E así nace a FAMILA DOS SAXOFÓNS: un tubo de latón que se ensancha en forma de campá e ten 20 ou 23 buratos que abren e pechan chaves. O instrumento ten unha boquilla semellante á do clarinete, e tamén leva unha palleta de cana. Esta familia de instrumentos é moi frecuente nas bandas de música (militares ou civiles) pero onde ten mellor acollida é entre os músicos de jazz.
Para que poidas valorar as cualidades sonoras deste instrumento, velaquí vai unha versión da melodía da Pantera Rosa pero, atención, sen saxo!!!
A gran sona que conseguiu o "debuxo animado" que aparecía na cabeceira da película animou á empresa cinematográfica UNIVERSAL STUDIOS a producir 156 curtametraxes de "animación" coa Panteira Rosa coma protagonista: humor visual banda sonora rítmica. E despois chegaría "O espectáculo da Panteira Rosa" emitido polas televisións de finais dos anos 60, os bonecos e os xogos e máis películas e... Velaí vai un dos capítulos de debuxos animados que ten moito que ver co noso tema: A Música. Nos vos a derradeira imaxe da historia... hai sorpresa.
THE PINK PANTER IN "PINK, PLUNK, PLINK"
Lembras cales son as cores básicas? Que mistura haberás de facer para obter outras cores? Practica un pouco dándolle cor a este debuxo da Panteira Rosa. Clica na imaxe.
Velaquí vai outra escolma de debuxos animados "musicais". En 1935 estrenouse esta historia producida por Disney. Os habitantes do País do Jazz e do País da Sinfonía descubrirán que teñén moitísimas cousas en común.
O ruso Nikolai Rimsky-Kordakov escribiu a ópera "O Conto do Zar Saltán". O príncipe transfórmase en moscardón para visitar ó seu pai. Esta famosísima melodía é a base musical desta peza de debuxos animados.
Opéra Imaginaire é un traballo de Pascal Roulin para a televisión pública
francesa en 1993. Opéra Imaginaire contén doce
extractos dalgunhas das arias de ópera máis populares, animadas por
artistas europeos con distintas técnicas, que van desde a plastilina ás imáxes de síntese 3D.
Velaí un cachiño da Traviata (Verdi)
E a famosísima aria "La dona é mobile" que Verdi incluiu na ópera Rigoletto
Melody Street escomenzou como serie de televisión en EEUU para achegas ás nenas e nenos á musica. Logo fixeron a película, as apps e todo o demáis... Velaquí queda a súa peculiar versión do "Rondó alla turca" de Wolfang Amadeus Mozart.
No ano 1999 a empresa Disney fixo un novo traballo de animación utilizando como base fragmentos obras sinfónicas de grandes músicos. Un dos compositores seleccionados foi o americano George Gershwin. Disfrutade con esta deliciosa "Rapsody in blue"
Adicaremos esta semana a un dos máis importantes creadores do século XX: Charles Chaplin, un inglés que en dez años pasou da pobreza
absoluta a ser o home máis famoso do mundo. Actor, director, guionista, productor, músico... en 1923 chegou a ter o seu propio estudio cinematográfico onde rodaba as súas películas (somentes tiña 34 anos!) . Creou un mito universal; Charlot é o vagabundo torpe de roupas miserentas, costumes refinados e corazón sensible que padece mil penurias. Nas súas películasCharlot "sen falar", de xeito sutil e intelixente, denunciaba as inxusticias dunha sociedade desigual e cruel a través das andanzas daquel pobre desgraciado envolto en tristura que somentes pretendía
ter algo que comer, mentres procuraba
manter a dignidade.
Unha das películas de máis sona foi O RAPAZ, na que o vagabundo Charlot atópase un bebé abandoado e terase que ocupar do cativo. Velaí déixovos unha escena.
O RAPAZ
(1921)
Fillo de dous cantantes ingleses, Chaplin conta nas súas memorias que, de pequeniño, a súa nai levábao canda ela á salas onde actuaba, por non o deixar só na habitación alquilada. A música foi un elemento fundamental na súa vida: medrou entre cancións de music-hall e, sen ir a clase, aprendeu a tocar o violín. Aínda que non sabía ler música e tampouco tiña idea de composición ou orquestación, foi o responsable da música das súas películas. Traballaba con músicos profesionais e asúbiáballes ou cantáballes a melodía que tiña na cabeza para que eles a escribiran. Nas súas memorias explica como entendía a música nas películas:
"Procurei compoñer música elegante e romántica para enmarcar as miñas
comedias; en contraste co personaxe do vagabundo, a música deulles unha dimensión emocional. Os arreglistas
musicais rara vez comprendían isto. Eles querían que a música fora
divertida. Pero explicáballes que eu non quería competencia, que quería
que a música fose un contrapunto entre o grave e o encanto para
expresar o sentimento."
En 1931 ainda que en tódolos cines proxetábanse xa películas sonoras, Chaplin renunciou a incorporar diálogos en Luces da cidade. Charlot seguirá mudo, pero a música será o elemento sonoro que reforzará ás imaxes. O vagabundo pasa por mil avatares por mor de axudar á florista cega da que está namorado. Na escena que vos propoño, o vagabundo participa nunha competición de boxeo para conseguir cartos. Fixádevos na música que utiliza: unha melodía de violíns acompaña as imaxes da pelexa na que os movementos son unha exacta coreografía.
LUCES DA CIDADE
(1931)
Música de Charles Chaplin
Na película Tempos modernos, Chaplin propón unha divertida crítica sobre a sociedade capitalista filla da revolución industrial. Charlot é un obreiro nunha fábrica e así temos imaxes das tareas rutinarias, das cadenas de montaxe, as obsesións pola rapidez e a productividade. Terco, Chaplin manténse nos seus criterios e non inclúe diálogos na película, pero iso si, hai un acompañamento musical contínuo. Disfrutade da escena da cadea de montaxe da fábrica.
TEMPOS MODERNOS (1936)
A primeira vez que se oirá a voz de Chaplin na pantalla será nesta mesma película Tiempos modernos. Que idioma pode falar Charlot sen perder nada da súa universalidade? Pois velaquí a xenialidade de Chaplin: o seu vagabundo seguirá sendo un mito universal, o seu idioma é de tod@s porque é inventado. Charlot canta un cuplé intelixible.
Velaquí vos queda a primeira vez que o mundo escoitou a voz de Charlot.
Chaplin deixou moi clara a súa posición política na película O GRAN DICTADOR, unha crítica veraz e feroz do nacismo, unha denuncia clara de Hitler e as súas propostas racistas. Chaplin fai os dous personaxes principais: un despiadado dictador fascista, e un barbeiro xudeo perseguido. Velaquí quedan dúas escenas para disfrutar da creatividade deste estupendo actor. Fixádevos o tratamento musical tan diferenciado destas dúas xoias que, ademáis, na película son sucesivas.
O GRAN DICTADOR
(1940)
Gargalladas e bágoas van xuntiñas no argumento de Candilejas, a historia dun vello actor de vodevil que recolle na súa casa a una bailarina que se intentou suicidar. Chaplin agasallounos unha estupenda escena con outro dos grandísimos xenios do cine mudo: Buster Keaton. Disfrutade coa expresividade e os acenos dun e o hieratismo do outro, o violín desafinado de Chaplin e o piano atrapallado de Buster Keaton.
OS ESQUELETOS é unha cantiga infantil que xa coñeces. Noutro curruncho deste blogue podes atopala e cantala en distintos idiomas, se clicas AQUÍ
Velaquí queda a partitura elaborada por Paula Oliva, para que te animes a tocala coa túa frauta.
E velaí o vídeo que vos axude coa dixitación
Completamos esta escura proposta cunha película para pasar mooooooito medo.
Moitas persoas gostan do CINE DE TERROR. Nesto do canguelo unha das películas que máis berros sobresaltos ten provocado desde 1973 é O EXORCISTA. É o que os cinéfilos chaman "unha película de culto", copiada mil e unha veces. A película débelle unha parte do seu éxito ó tema musical composto polo músico inglés Mike Oldfield.
O ballet clásico é unha das modalidades de danza máis complexas. Non só as coreografías, senón os movementos do corpo están perfectamente establecidos. Imos averiguar algo sobre o ballet:
Os bailarines e bailarinas han de traballar moitísimo para conseguir a
perfección e exactitude dos seus movementos. Hai compañías, ademais de maravillarnos coa beleza dos seus corpos en acción, sorpréndennos coa imaxinación, a creatividade e o humor das suas montaxes. Velaí unha das mellores.
No seguinte vídeo, a bailarina leva zapatillas cun artiluxio electrónico que, en contacto co chan, rexistra a presión e os movementos. Deste xeito consegue "debuxar" as suas pegadas.
Velaí queda a "memoria visual" dos instrumentos que construiron EN FAMILIA o alumnado de 4º e 6º de Ed. Primaria. Grazas pola estupenda acollida deste proxecto que somentes pretende sensibilizar sobre dúas premisas:
* O mundo sona, e cada quén haberá de procurar os instrumentos, as melodías e as armonías da súa música.
* Viviremos mellor se aplicamos a imaxinación e a creatividade en recuperar o que desprezamos.
As cantigas que velaí deixo escoiteillelas e aprendinnas da miña nai, e ela escoitoullelas e aprendeunas da súa... En castelán ou"galeguizadas" son cantigas para xogar.
A mesma melodía, con pequenas variacións de ritmo atendendo ao texto, é un xogo que combina atención e coordinación motriz: "ANTÓN PIRULERO".
A persoa que dirixe o xogo (a nai) canta e acompáñase de movementos que recorden actividades (clavar, pintar, coser, tocar distintos instrumentos, plantar, cortar...). O grupo haberá de imitar os acenos, que a nai irá cambiando. A "nai" vixiará que sexan exactos. No caso de trabucarse repetidamente haberá que "pagar a prenda" que o grupo decida.
Velaí unha versión "pop"
Para xogar cos nomes e virar "na roda" vai a cantiga "JOSÉ SE LLAMABA EL PADRE".
Luis - Luisa
Manuel - Manuela
Ramón - Ramona
Juan - Juana
Pedro - Petra
Collidos das mans, o grupo xira nunha roda levando o pulso nos pés e cambiando a dirección do xiro en cada "nova familia".
Velaí queda a versión de Rosa León nos anos 80.
"A MI BURRO" é unha canción para xogar coas rimas, o movemento e a memoria. Aprendido o ritmo e a melodía, proporemos ao noso alumnado inventar a letra da canción. Haberá que buscarlle o xeito e completar cada estrofa. Faremos unha relación de "partes do corpo" e iremos completando a canción. Para cada estrofa engadiremos un aceno de xeito que, ademais de axudarnos a recordar o texto configure unha "coreografía".
Remata Xaneiro e, desde hai algúns cursos, ábrese a convocatoria do REFUGALLO SONORO. O alumnado de cuarto e de sexto empezan a darlle voltas e máis voltas aos seus miolos. Remexen no faiado, no alpendre, no garaxe, nas lacenas, no alto dos armarios, buscan e rebuscan materiais para construir o seu INSTRUMENTO MUSICAL.
Velaí algunhas ideas
Velaí a ficha que haberedes de completar para preparar o proxecto. Lembrade que é IMPRESCINDIBLE presentar a ficha ANTES de construir o instrumento.
Desde Ghana e Senegal chégannos contos e cantos para pensar e disfrutar.
HOME DE COR
O poeta senegalés Léopold Sédar Senghor escribiu este precioso poema lembrando unha dos contos que de neno lle contaron:
Querido irmán branco:
Cando eu nacín, era negro.
Cando medrei, era negro.
Cando me da o sol, son negro.
Cando estou doente, son negro.
Cando morra, serei negro. Namentras, ti, home branco,
Cando naciches, eras rosado.
Cando medraches, fuches branco.
Cando te da o sol, eres vermello.
Cando sintes frío, eres azul.
Cando sintes medo, eres verde.
Cando estás doente, eres amarelo.
Cando morras, serás gris. Entón, quen de nós é un home de cor?
Jerome Ruillier redactou e debuxou este conto africano que sonorizamos na aula de música.
Se clicas na imaxe poderás ler o libro.
Velaí vos deixo esta versión que prepararou o alumnado dunha escola infantil italiana
Xogar e cantar e algo que facedes todos os nenos e nenas do mundo. A rapazada da tribu Krobo en Ghana, cando queren ir xogar cantan esta preciosa cantiga:
Alguén pregunta: A Keelie Makolay, mo paco meeno sway (Makolay, queres vir xogar?)
Alguén responde: Yeah, yeah, mo paco meeno sway. (Sí, sí, quero ir xogar.)
Todo o grupo canta, e repite: Mo paco meeno sway, Mo paco meeno sway, Mo paco meeno sway, O mo paco meeno sway.
Tivemos a sorte de disfrutar da música de Xosé Arca, un compañeiro de 3º que tocou para nós no teclado algunhas pezas do repertorio que practica no conservatorio.
Poidemos descubrir por qué os instrumentos con teclado que temos na aula NON SON PIANOS, e aproveitamos para coñeceroutros instrumentos que teñen teclas.
Velaí vai un vídeo no que poderedes escoitar e ver distintos instrumentos que teñen teclado.
Instrumentos con teclado
Xosé practica nun piano, que é un instrumento con este curioso mecanismo de funcionamento. Velaí queda un vídeo e un esquema.
Xosé trouxo as súas partituras e así poidemos coñecer polo miúdo para que serven as CLAVES e distinguir o ACOMPAÑAMENTO da MELODÍA. Escoitamos ESCALAS, ACORDES e ARPEGIOS. E fixemos unhas risas con este fragmento da película OsAristogatos que explica estos conceptos musicais.
ESCALAS E ARPEXIOS (Os Aristogatos)
Para rematar deixovos dúas películas de "concertos de piano" que nos fan rir desde hai setenta anos.
