CALIDADES DO SON: TIMBRE

O TIMBRE é outra das calidades do son. Polo su timbre distinguimos o ladrido dun can do frenazo dun coche. O timbre permítenos identificar ás voces das persoas, ou o son dos instrumentos.

Se premes sobre o cadro de abaixo atoparás un vídeo que che explicará este asunto polo miúdo.

A ORQUESTRA SINFÓNICA é a maior concentración de timbres que ten organizado o ser humano. Instrumentos de diferentes familias orquestais proporcionan unha enorme riqueza de son. A utilización de tantos timbres na música, ben a ser similar a utilizar moitas cores na pintura. O timbre é á música o mesmo que a cor é á pintura. Proporciona moitísima riqueza e amplía as posibilidades expresivas.

As Orquestras Sinfónicas son agrupamentos de instrumentos das distintas familias orquestais (CORDA, VENTO MADEIRA, VENTO METAL, PERCUSIÓN). A colocación destes músicos responde a razóns sonoras moi ben definidas. Na parte ESQUERDA do palco colócanse os instrumentos máis AGUDOS, e na parte DEREITA colócanse os máis GRAVES.

Na parte DIANTEIRA (os máis achegados ó público) estarán os instrumentos de son máis SUAVE; na parte TRASEIRA (os máis afastados do público) estarás os instrumentos de son máis FORTE.

Jaime Altozano é un youtuber moi coñecido polos seus comentarios, análises e explicacíons referidos a temas de música. Velaquí queda un dos seus vídeos no que explica polo miúdo a organización da Orquestra Sinfónica.

Despois de visionar ese vídeo, imprime o esquema da orquestra con todos os instrumentos. Podes ecribirlle o nome a cada un dos instrumentos e colorea tal e como se indica.

Para os máis pequenos velaí vai un sudoku para coñecer e disfrutar cos instrumentos musicais.

 

VI PALCO DO TEMPO VIRADO

Case rematando este curso, poderemos disfrutar  doutro grupo de artistas da nosa escola.

VI PALCO DO TEMPO VIRADO

Foron dos primeiros en enviarmos o seu vídeo hai xa moitas semanas. Os irmáns Seoane Ramallo (Xoán - 5ºA, Uxía - 2ºB, Asier - p.5 anos) prepararon a coreografía e fan voar o noso pasodobre sobre o ceo de Nova Iorque.

Gabriel Bouzas (5º A) sorpréndenos polo seu dominio instrumental. Escolleu unha base rítmica que lle gustou e lanzouse a tocar a melodía. Pola súa decisión e soltura sobre o instrumento sabemos que ten feito esto moitas veces.

Cambiamos de sonoridade. Atención porque entra un instrumento aparentemente simple, pero que os flamencos aprecian moito: O CAIXÓN. Marín Pereiro conseguiu un, sentouse enriba e aí o tedes, acompañando con xeito ó pasodobre para darlle unha nova cor.

Eva Outón (4º B) preparou un precioso tambor cunha lata. Fixádevos ben nos moitos detalles do seu traballo. Valente, atreveuse a acompañar o pasodobre cun ritmo acompasado.

E así rematamos a CHAMPADA  DE  PASODOBRE. Moitas grazas a todas as persoas que respondíchedes a esta proposta e enviáchedes os vosos vídeos.

Antes do pasodobre, cando empezou isto do confinamento e precisabamos forza e enerxía para afrontar os tempos duros que estaban por chegarmos,  cantabamos con ganas RESISTIRÉ desde fiestras e balcóns. Aproveitando o repaso de xeometría das titoras, eu propúxenvos  preparar  "unha coreografía sobre  a canción RESISTIRÉ na que se utilicen distintas formas xeométricas". Pois velaí van os vídeos das persoas que se animaron a compartir ó seu tempo, a súa creatividade,  e a súa intimidade.

Unai Vázquez (5º A) construíu figuras xeométricas e cubriuse con elas. Velaí está, animado, sorrinte transmitíndonos a súa enerxía.

Paula Pose (6º B) debuxa figuras xeométricas co seu corpo no salón da súa casa.

Mateo Docampo (6º C) baila decidido a superar o que lle poñan diante.

Xabi Vázquez (6º C) debuxa figuras xeométricas no espacio ó tempo que marca ritmos con percusións corporais.

Pechamos esta edición do PALCO DO TEMPO VIRADO, confiando que a enerxía que transmiten estes artistas vos sirva de estímulo para disfrutar da música en calquer ocasión e oportunidade.

PASAPALABRA CULTURA MUSICAL GALEGA

O 17 de maio e Galicia celebramos a nosa herdanza. Facemos festa porque as persoas que viviron antes agasalláronnos cun xeito de entender a vida e de transmitila: A FALA. Herdamos un idioma e, como ben sabedes, un idioma non son un conxunto de palabras, senón que é unha estructura mental que sérvenos para organizar o pensamento. Pois iso, como estamos de festa propóñovos refrescar cousas da nosa cultura.   Hai uns días deixeivos  na caixadexogos.blogspot  un xogo de  PASAPALABRA sobre  CULTURA MUSICAL GALEGA. Velaquí está o enlace.

Prepareivos tamén a versión para imprimir que está colgada na wed da escola. Velaquí está.

Velaquí déixovos as solucións

ENREDOS PARA UN TEMPO VIRADO

Velaquín un novo lote de propostas para divertirse e aprender cousas de música e/ou músicos.

Quedarán organizadas en tres bloques de máis sinxelos a máis complicados; bloques que coinciden cos tres ciclos de Primaria. Pero anímate e intenta facer todos cantos enredos poidas.

Para comezar cos ENREDOS

Para coller soltura cos ENREDOS

Preparei un CALDO e deixei agachados entre  as  letras os instrumentos que vedes debuxados  abaixo. A ver se sodes quen de atopalos.

Para ser expert@ en ENREDOS

XUNTANZA DE FAMILIAS NUN TEMPO VIRADO: Os instrumentos

Velaquí vai máis material para descargar en casa repasar neste tempo virado. Lembra as distintas actividades que temos feito en clase para distinguir as familias instrumentais (organizando os instrumentos da aula, con láminas, con xogos de cartas, con xogos na pantalla, con xogos no ordenador...)

En publicacións máis antigas deste mesmo blogue tamén atoparás a clasificación dos instrumentos.

Nesta:  Instrumentos da orquestra

Nestoutra: Instrumentos musicais

Entrade nelas para refrescar os teus coñecementos. Aproveita para facer as actividades dos enlaces. Pero despois haberás de colorear a ficha que segue.

Colorea os instrumentos de cada familia da mesma cor 

HIXIENE E PREVENCIÓN PARA UN TEMPO VIRADO

Velaí un vídeo que estes días está percorrendo os grupos de whatshap.

Alerta e poderemos aprender algunha cousa.

1.- Cantos instrumentos sonan?

 a) 2          b) 3        c). 4         d) 1

2.- Cales son?

3.- Marca a que grupo pertencen?

a) Aerófono           b) Cordófono          c) Idiófono            d) Membranófono           

4.- Sabes o nome da persoa que compuso esta peza?

a) Beethoven                b) Mozart                     c) Brahms 

Presta moita atención ó video que segue:

Pois si. É a mesma melodía do vídeo anterior. É unha composición do alemán Johannes Brahms, que no século XIX inspirouse nas ledas danzas populares de Hungría para compoñer 21 pezas para piano (a catro mans). De todas, a danza nº 5 é a máis coñecida. 

5) Somentes unha destas persoas é Johannes Brahms. Indica cal.

Johannes Brahms viviu entre 1833 e 1897. Un século de moitos cambios e innovacións.

6) Marca que eventos sucederon nos tempos que viviu.

a) Inventouse a fotografía        b) Inventouse o avión            c) Inventouse a lavadora

e)inventouse o teléfono            d) Utilízase a electricidade nas casas e nas industrias

Velaí unha interpretación ó piano. Escoita moi atentamente para resolver o que segue

Xa sabes que a melodía organízase en frases. Se te concentras poderás distinguir tres frases. Escoita a peza as veces que precises ata descubrir cal das seguintes propostas é a forma que escolleu o compositor.

a)  AA BB CC A B C                      b)  ABC ABC ABC                      c) A BB A CC A

WORLD MUSIC TOUR: PORTUGAL toca Guitarra Portuguesa e canta FADO

Un dos instrumentos máis popular de Portugal é A GUITARRA, un cordófono distinto da "guitarra española". Mira con calma e atención as imaxes e compara.

A GUITARRA PORTUGUESA ten unha forma é unha sonoridade ben peculiar. Hai cincocentos anos un dos instrumentos máis coñecidos en toda Europa era "a cítara". De Alemania a Italia, de España ás Illas Británicas o son da cítara acompañaba as cancións e danzas  en calquer aldea, vila ou cidade. Pouco a pouco van aparecendo novos instrumentos, e a xente procura sonoridades diferentes. E así, tamén  paseniño, as cítaras quedan esquecidas nos faiados das casas, esmorecendo en toda Europa... menos en Portugal. Nos barrios populares de Lisboa, de Porto, de Braga, de Coimbra, de Guimaraes... os músicos populares seguiron tocando un tipo de cítara que hoxe coñecemos como GUITARRA PORTUGUESA. 

 É un cordófono cunha caixa de resoancia en forma de pera, feita on madeira de Pau Santo, abeto ou chopo, cun mastro de dezasete trastes. O mastro remata nunha peza plana en abanico onde tensan as cordas en parafusos. Ten unha ducia de cordas de metal organizadas coma seis parellas. Para tocala, a persoa pulsa as cordas cos dedos polgar e índice, axudándose coas unllas  ou con púas de plástico metal o nácar.

Nas tabernas das vilas portuguesas, a "guitarra portuguesa" acompañaba cancións tristes e melancólicas, que describen a frustración e o fatalismo das difíciles vidas de  obreiros, mariñeiros e demáis clases populares. A Guitarra Portuguesa acompaña O FADO.

O escritor portugués Fernando Pessoa escribiu: «O fado non é alegre ni triste. Formou a alma portuguesa cando non existía e desexaba todo sen tener forza para desexalo. O fado é a fatiga da alma forte".

 Escoita a unha das máis famosas cantoras de FADO:  AMALIA RODRIGUES. 

Nesta gravación canta un fado moi popular: Uma casa portuguesa
 

 Outra das grandes cantoras: MARIZA.

Canta  Gente da miña terra

35 artistas cantam “Lisboa Menina e Moça”, um poema que se converteu en tema emblemático de Lisboa, do Fado

 

LUCES, CÁMARA. ACCIÓN... A panteira rosa

A PANTEIRA ROSA é unha comedia que enrédase arredor dun extraordinario diamante de cor rosa... o ladrón que quere roubalo... e o inspector de policía Jacques Clouseau que quere impedilo. Blake Edwards (o director) quixo que a película arrincase dun xeito orixinal, distinto, con moita animación!!! Os títulos de crédito tanto do principio como do final da película haberían de ser debuxos animados. Lembrouse dun debuxante que inventara ó coello Bugs Bunny, o porquiño Porky, o paxaro Piolín, o gato Silvestre e pediulle (a Friz Freleng) que lle debuxara unha panteira rosa, muda, elegante e graciosa... A maxia envolvente deste personaxe completouna o compositor Henry Mancini cunha famosísima melodía de jazz.

Cabecera e créditos da película 1963

Henri Mancini escribiu o tema musical da Panteira Rosa para ser interpretado por un SAXO TENOR. Este instrumento "naceu" en 1840 e o seu pai foi o clarinetista belga Adolf Sax. Este home estaba empeñado en corrixir e mellorar o seu clarinete: quería conseguir a forza do son dos instrumentos de metal pero coas calidades de son dos instrumentos da madeira. E así nace a FAMILA DOS SAXOFÓNS: un tubo de latón que se ensancha en forma de campá e ten 20 ou 23 buratos que abren e pechan chaves.  O instrumento ten unha boquilla semellante á do clarinete, e tamén leva unha palleta de cana. Esta familia de instrumentos é moi frecuente nas bandas de música (militares ou civiles) pero onde ten mellor acollida é entre os músicos de jazz.

Para que poidas valorar as cualidades sonoras deste instrumento, velaquí vai unha versión da melodía da Pantera Rosa pero, atención, sen saxo!!!

A gran sona que conseguiu o "debuxo animado" que aparecía na cabeceira da película animou á empresa cinematográfica UNIVERSAL STUDIOS a producir 156 curtametraxes  de "animación" coa Panteira Rosa coma protagonista: humor visual banda sonora rítmica. E despois chegaría "O espectáculo da Panteira Rosa" emitido  polas televisións de finais dos anos 60, os bonecos e os xogos e máis películas e...  Velaí vai un dos capítulos de debuxos animados que ten moito que ver co noso tema: A Música. Nos vos a derradeira imaxe da historia... hai sorpresa.

THE PINK PANTER IN "PINK, PLUNK, PLINK"

Lembras cales son as cores básicas? Que mistura haberás de facer para obter outras cores? Practica un pouco dándolle cor a este debuxo da Panteira Rosa. Clica na imaxe. 

LUCES, CÁMARAS, ACCIÓN... Casablanca

 As películas tratan das cousas que lle preocupan a xente. En 1942 o mundo estaba dividido en dous bloques enfrentados nunha Guerra Mundial e, daquela, moitas películas falaban da guerra. A acción transcurre en Casablanca, é unha cidade marroquí na costa de atlántica de África que servíu de punto de saída a moitos europeos que fuxían da guerra. Na trama mistúranse militares da Gestapo, heroes da resistencia, buscavidas con historias de amor e desamor.

Rodada completamente nun plató, é unha das películas máis famosas da historia do cine.

   

Millóns de persoas houberon de deixar para sempre ó seu país, ás suas xentes fuxindo das guerras que destrozaron Europa na primeira metade do século XX. Moitas destas persoas, atoparon traballo na industria cinematográfica americana. MAX STEINER, o responsable da música de Casablanca foi un deles. Este estupendo músico, que naceu en Austria, foi quen de cambiar o xeito de facer música para as películas. Escollía un fragmento musicai para identificar a personaxes, situacións  ou lugares e repetía ese fragmento cada vez que a acción o pide. Nesta película utilizou dúas melodías que xorden unha e outra vez: o himno francés "A Marsellesa" que representa a loita da Resistencia contra os nazis, e a canción 
"As time goes by" que representa a historia de amor entre Rick e Ilsa. Por certo, a Max Steiner non lle gustaba nada de nada esta canción (que ademáis non era súa), intentou cambiala por outra, pero xa non foi posible volver a rodar a escena do bar.

Velaí a famosísima "escena do piano" na que sona a canción de amor de Rick e Ilsa.

 

Presta moita atención. Afina o teu ouvido para identificar esa melodía nesta "Suite" que recolle distintos fragmentos musicais da película. 

* Cantas veces recoñeces a canción "As time goes by"?

* Cantas veces recoñeces "A Marsellesa"?

 Agora que xa coñeces a melodía, identifica e ordena os distintos fragmentos da partitura:

1

2

3

 

 

4

5

6

Velaquí a partitura completa.