A ARCA DA MARGA.
A arca é o lugar onde as sensacións esperan, protexidas e quentes. Velaí están ata que alguén, con interese e curiosidade, abra a tampa e remexa na súa procura.
E que podes atopar? Pois as partituras, as cancións, as audicións, os vídeos, os xogos que usamos na rede, e outros enlaces con información útil.
Ben seguro que tedes algunha serie de debuxos animados preferida. Propóñovos facer un percorrido pola programación infantil do século XX.
Teredes que relacionar as distintas sintonías e/ou cabeceiras de debuxos animados ou programas infantiles, coa imaxe dos seu protagonistas.
Para resolver este xogo precisaredes a axuda das persoas maiores que teñades no voso arredor. Botade man de nais - pais - tías - tíos - avoas - avós... e, ademais de disfrutar moito, descubriredes "ó nenos e nenas que foron".
Para facilitares o xogo, están organizados en dous taboleiros distintos. Velaí o primeiro:
Ó longo do século XX a música popular pasou por moitísimas transformacións. Velaquí déixovos o traballo de Manon e Louna, dúas rapazas coreanas que fan un estupendo repaso das músicas e as diferentes modas no baile popular desde 1920 ata hoxe. Disfrutade!
E agora a versión masculina de Ricardo Walker's Crew, unha compañía de danza que presenta o mesmo proxecto.
Este curso 20-21 está previsto desenvolver o proxecto temático que o coronavirus non nos deixou facer: O SÉCULO XX.
O IES "Las Musas" de Madrid ten un canal de youtube no que podemos disfrutar duns estupendos vídeos coa música das distintas décadas ilustradas por imaxes da vida cotiá nas grandes cidades.
1900 - 1909
1910 - 1919
1920 - 1921
1930 - 1939
1940 - 1949
O estupendo youtuber e divulgador musical Jaime Altozano ten colgados no seu canal vídeos que serán de gran axuda para entender os cambios na música de cada década.
1950 - 1959
1960 - 69
1970 - 1979
1980 - 1989
1990 - 1999
Velaquí queda un xogo para practicar os vosos coñecementos sobre as músicas do século XX
Levamos moitos meses en espacios reducidos. Precisamos movernos, e a música sempre é a mellor aliada. Rematamos o curso bailando con músicas do Século XX. Imos ter dous obxectivos:
Ademais de bailar, propóñovos completar o cadro seguinte cos datos que acompañan cada vídeo.
Cada unha das obras poderedes disfrutalas en dous vídeos. O primeiro será a versión "oficial", e o segundo é unha coreografía sinxela para que vos animedes a practicala na casa.
1º
Comezamos cun clásico: ELVIS PRESLEY foi quen de revolucionar a música e por en movemento as cadeiras de toda unha xeración. Unha das súas cancións máis coñecidas "O rock do cárcere" foi un éxito de 1957.
Velaquí vai unha coreografía ben doada para que practiques na casa.
2º
Gloria Gaynor foi unha das "raiñas da música disco". En 1978 conseguiu que no que soaban os primeiros acordes de "I will survive" as pistas das discotecas enchíanse de xente bailando sen medo. Velaí queda a versión oficial
E aquí vai unha versión de zumba
3º
Bobby McFerrin en 1988 fixo unha versión dunha canción que cantaba Bob Marley. Con mezcla de reggae e pop, "Don't worry be happy" é unha desas melodías que enrédanse nos miolos e non hai quen as saque. Disfruta dela
Velaquí unha sinxela coreografía
4º
ABBA é o nome dun grupo sueco que durante unha década encheu de cancións as discotecas, as pistas de baile, as verbenas e as festas familiares. Velaquí vai unha, de 1975. Tal foi o éxito desta xente que, 33 anos máis tarde, fixeron unha película con moitas das súas cancións e puxéronlle o nome desta que aquí vos deixo: "Mamma mia".
E aquí queda a coreografía
5º
BACKSTREET BOYS é unha banda de música POP dos anos 90 do século pasado. Escoitade esta canción "Everybody" de 1997.
O Hip - hop é unha cultura urbana que naceu nos barrios afroamericanos e latinos de Nova Iorque. Unha das súas formas é o baile. Aproveita para apender a bailalo.
6º
A colaboración de dúas personalidades extraordinarias da cultura POP da segunda metade do século XX decidiron xuntarse e 1985 nun proxecto común: DAVID BOWIE e MICK JAGGER. O resultado é este: " Dancing in the street".
Unha sinxela coreografía
7º
Twist significa “xirar, torcer ou enroscar" é así é como se baila: movendo pernas, cadeiras, ombreiros pero sen case mover os pes. Fillo do rock and roll, rapaces e rapazas disfrutaron moito con esta música a principios dos anos 60. Escoita a CHUBBY CHECKER cantar "The Twist" en 1960.
Anímate a bailar seguindo esta coreografía.
8º
Rematamos co REI DO POP: MAICHAEL JACKSON. Foi un neno prodixio que desde moi pequeniño viaxou polos escenarios de todo o mundo cantando e bailando cos seus irmáns (The Jackson Five). Disfrutade aquí cun dos seus traballo de madurez. En 1983 saiu ó mercado este "Billie Jean" que, ben seguro, non vos vai deixar quedos.
Ludwig Beethoven é un deses nomes que coñecemos. Son famosos. Como Napoleón, Cleopatra, Leonardo da Vinci... sabemos deles como se fosen parentes lonxanos. Este ano estamos de celebración con Ludwig, o noso curmán alemán Lois Beethoven.
Propóñovos un VIDEO QUIZZ para comprobar o que lembramos deste home ó que este curso tanto temos escoitado e do que tanto temos falado.
A Oda a Alegría que Ludwig Beethoven incluiu na súa 9ª Sinfonía é unha obra tan importante na nosa cultura que foi escollida como Himno da Unión Europea. Velaí tes a partitura para frauta que xa tes tocado na escola pero esta vez corteina e remexín os anacos coma se fora un puzzle; terás que ordenar as oito pezas nas que a dividín.
23 de ABRIL, na casa, con moito tempo por diante. Cal é unha das mellores propostas para viaxar no espacio e no tempo? Exacto: LER
A tod@s gústanos que nos conten historias e contos. E ó alumnado deste cole góstalle moito lerlles ás outras persoas. Hai un tempo, na aula de música, desenvolvimos un proxecto de facermos AUDIOCONTOS. Escollimos libros que tiñamos na nosa biblioteca de aula e os nenos e nenas prepararon a lectura e fixemos gravacións. Escaneamos as imaxes do conto e logo coa axuda do ordenador engadímoslle distintas músicas que acompañaran a historia e suxeriran as situacións ou emocións que ían aparecendo no texto. Hoxe recuperámolos e velaí quedan para que os disfrutedes.
A explicación de como fixemos e algúns datos estánaquí
Estes son os libros que utilizamos neste proxecto. Todas estas historias teñen algunha relación coa música. Podes chegar a cada un deles se clicas en cadansúa imaxe.
A) Haberás de escoitar alomenos un conto.
B) Despois, nunha folla de libreta ou nun folio, haberás de explicar en poucas palabras que relación ten coa música a historia que escoitaches
C) Haberás de preparar unha imaxe da historia. Podes utilizar a técnica que queiras:
* un debuxo coloreado con pinturas o rotuladores
* un "collage" con papeis, fíos, anacos de teas, macarróns coloreados, lentellas, botóns ou que ti vexas
* unha pequena "escultura" con tapas, botes, cartóns, caixiñas pequerrechas...
Un dos instrumentos máis popular de Portugal é A GUITARRA, un cordófono distinto da "guitarra española". Mira con calma e atención as imaxes e compara.
A GUITARRA PORTUGUESA ten unha forma é unha sonoridade ben peculiar. Hai cincocentos anos un dos instrumentos máis coñecidos en toda Europa era "a cítara". De Alemania a Italia, de España ás Illas Británicas o son da cítara acompañaba as cancións e danzas en calquer aldea, vila ou cidade.Pouco a pouco van aparecendo novos instrumentos, e a xente procura sonoridades diferentes. E así, tamén paseniño, as cítaras quedan esquecidas nos faiados das casas, esmorecendo en toda Europa... menos en Portugal. Nos barrios populares de Lisboa, de Porto, de Braga, de Coimbra, de Guimaraes... os músicos populares seguiron tocando un tipo de cítara que hoxe coñecemos como GUITARRA PORTUGUESA.
É un cordófono cunha caixa de resoancia en forma de pera, feita on madeira de Pau Santo, abeto ou chopo, cun mastro de dezasete trastes. O mastro remata nunha peza plana en abanico onde tensan as cordas en parafusos.Ten unha ducia de cordas de metal organizadas coma seis parellas. Para tocala, a persoa pulsa as cordas cos dedos polgar e índice, axudándose coas unllas ou con púas de plástico metal o nácar.
Nas tabernas das vilas portuguesas, a "guitarra portuguesa" acompañaba cancións tristes e melancólicas, que describen a frustración e o fatalismo das difíciles vidas de obreiros, mariñeiros e demáis clases populares. A Guitarra Portuguesa acompaña O FADO.
O escritor portugués Fernando Pessoa escribiu: «O fado non é alegre ni triste. Formou a alma
portuguesa cando non existía e desexaba todo sen tener forza para
desexalo. O fado é a fatiga da alma forte".
Escoita a unha das máis famosas cantoras de FADO: AMALIA RODRIGUES.
Nesta gravación canta un fado moi popular: Uma casa portuguesa
Outra das grandes cantoras: MARIZA.
Canta Gente da miña terra
35 artistas cantam “Lisboa Menina e Moça”, um poema que se converteu en tema emblemático de Lisboa, do Fado
En 1968 e 1969 dous rapaces ingléses estiveron moi ocupados. Levaban desde 1965 facendo cancións, pero desta vez decidiron facer algo máis rotundo: unha "Opera Rock". Da música encargaríase Andrew Lloyd Weber, nado nunha familia de músicos e con 21 anos... quen dixo medo!? As letras serían cousa de Tim Rice que, daquela, tiña 25 anos.
E que tema pensades que buscaron para representar con cancións e bailes rockeros? Uffff! pois escolleron "os últimos 8 días na vida de Jesucristo visto polos ollos de Judas". O argumento conta como unha compañía de artistas chega a un remoto lugar do deserto onde van representar os derradeiros días na vida de Jesucristo mediante o canto e a danza. Segundo os actores van poñéndose as roupas das personaxes así van comportándose dun xeito máis humano e distante da versión biblíblica. Conseguiron gravar o disco, e como foi un éxito enorme, atoparon os cartos que precisaban para montar o musical nos escenarios de Brodway e despois facer a película.
Moitas son as cancións destacadas, pero imos fixarnos nesta que canta Judas.
Velaquí a texto en castelán:
1
Fíxate nesta melodía e comenta se hai algo que chame a túa atención:
Analiza estas dúas frases melódicas:
* Teñen algunha semellanza?
* Cales son as diferencias?
Lembra a melodía inicial. Veremos de engadirlle unha letra para cantala:
2
Presta atención a esta melodía. Recoñeces todos os seus elementos?
Engadirémoslle una letra para poder cantala.
3
Intenta reproducir este esquema rítmico con percusións corporais,
Imos engadirlle un texto. A primeira parte xa está preparada, haberás de completala.
Imos xogar coas distintas melodías e ritmos organizados en dous grupos.
Seguiremos esta secuencia:
1 - Tutti
2- Grupo A
3 - Grupo B
1 - Tutti
Estos anacos forman parte dunha canción.
* Serás quen de localizalos? * En que orde van?
* Algún se repite?
Se picas no icono de MUSESCORE atoparás a partitura interactiva en Versión piano
Velaí queda a partitura para que vos animedes a disfrutares tocándoa.
A PANTEIRA ROSA é unha comedia que enrédase arredor dun extraordinario diamante de cor rosa... o ladrón que quere roubalo... e o inspector de policía Jacques Clouseau que quere impedilo. Blake Edwards (o director) quixo que a película arrincase dun xeito orixinal, distinto, con moita animación!!! Os títulos de crédito tanto do principio como do final da película haberían de ser debuxos animados. Lembrouse dun debuxante que inventara ó coello Bugs Bunny, o porquiño Porky, o paxaro Piolín, o gato Silvestre e pediulle (a Friz Freleng) que lle debuxara unha panteira rosa, muda, elegante e graciosa... A maxia envolvente deste personaxe completouna o compositor Henry Mancini cunha famosísima melodía de jazz.
Cabecera e créditos da película 1963
Henri Mancini escribiu o tema musical da Panteira Rosa para ser interpretado por un SAXO TENOR. Este instrumento "naceu" en 1840 e o seu pai foi o clarinetista belga Adolf Sax. Este home estaba empeñado en corrixir e mellorar o seu clarinete: quería conseguir a forza do son dos instrumentos de metal pero coas calidades de son dos instrumentos da madeira. E así nace a FAMILA DOS SAXOFÓNS: un tubo de latón que se ensancha en forma de campá e ten 20 ou 23 buratos que abren e pechan chaves. O instrumento ten unha boquilla semellante á do clarinete, e tamén leva unha palleta de cana. Esta familia de instrumentos é moi frecuente nas bandas de música (militares ou civiles) pero onde ten mellor acollida é entre os músicos de jazz.
Para que poidas valorar as cualidades sonoras deste instrumento, velaquí vai unha versión da melodía da Pantera Rosa pero, atención, sen saxo!!!
A gran sona que conseguiu o "debuxo animado" que aparecía na cabeceira da película animou á empresa cinematográfica UNIVERSAL STUDIOS a producir 156 curtametraxes de "animación" coa Panteira Rosa coma protagonista: humor visual banda sonora rítmica. E despois chegaría "O espectáculo da Panteira Rosa" emitido polas televisións de finais dos anos 60, os bonecos e os xogos e máis películas e... Velaí vai un dos capítulos de debuxos animados que ten moito que ver co noso tema: A Música. Nos vos a derradeira imaxe da historia... hai sorpresa.
THE PINK PANTER IN "PINK, PLUNK, PLINK"
Lembras cales son as cores básicas? Que mistura haberás de facer para obter outras cores? Practica un pouco dándolle cor a este debuxo da Panteira Rosa. Clica na imaxe.
O alumnado de quinto de primaria vai visitar o Acuario da Coruña. Velaí unha estupenda oportunidade para achegarnos ó mar imaxinado - suxerido - recreado por músicos e músicas de diferentes épocas e culturas.
O francés Camile Saint Saëns titulou ACUARIO a unha das pezas do seu "Carnaval dos animais". Escoitádea e xa me diredes se consegue recrear o ambiente acuático e o deambular das distintas especias na auga.
ACUARIO (Carnaval dos animais. 1886)
Camile saint Saens
O ruso NicolaiRimsky Korsakov decidiu contar unha das historias das Mil e Unha Noites nun ballet. Sherezade e Simbad vestíronse con mallas e zapatillas e seguen a percorrer os teatros do mundo. Rimsky pertenceu á Armada Imperial Rusa e todo o seu amor polo océano e o coñecemento que del tiña deixouno saír nesta obra
O MAR E O BARCO DE SIMBAD (SHEHEREZADE, 1888)
Nikolai Rimsky-Korsakov
Nestes días estase a cumprir os vinte anos da estrea dunha serie da TVG que fixo historia: MAREAS VIVAS. Ambentada nunha aldea da Costa da Morte (Portozás/Laxe) contaba a cotidianeidade das distintas persoas que viven nun pobo do mariñeiro. Velaí a música de Mercedes Peón que foi a cabeceira musical da serie.
MAREAS VIVAS (1999)
MERCEDES PEÓN
No Acuario de A Coruña están a ter problemas porque un ha das quenllas estase a dar tremendas comilonas engulindo ós seus compañeiros de piscina. John Williams compuso a banda sonora dunha película de "terror marino". Isto foi no ano 1975 e o director era un novísimo Steven Spilberg. Unha terrible quenlla branca ataca a bañistas nunha praia. O escuro son dunha tuba interpretando dúas notas insistentemente transmítenos a sensación de perigo oculto.
QUENLLA (1975)
JOHN WILLIAMS
En 1970 un compositor francés preocupado pola relación entre natureza e tecnoloxía, adicou oito meses a un proxecto musical que titulou OXYGÈNE. Hai que matizar que Jean Michel Jarre traballa música electrónica. De xeito que instalouna cociña do seu apartamento dous sintetizadores e unha gravadora de oito pistas (material que hoxe chamaríamos prehistórico). A peza que vos deixo aquí foi utilizada polo oceanógrafo Jacques Cousteau para a súa película PALAWAN, O ÚLTIMO REFUXIO.
OXYGÈNE (part 1). 1976
JEAN MICHEL JARRE
En 1989, a empresa Walt Disney Pictures estrenou unha película basada no conto de H. C. Andersen A SEREIÑA. Dúas persoas encargáronse da compor a música: Alan Merken e Howard Ashman. Nunha das cancións con máis sona desta película con ritmo de calypso (un xénero musical do mar Caribe), o caranguexo Sebastián intenta convencer á sereiña Ariel das vantaxes dunha vida sen preocupacións baixo o mar fronte ós inconvintes da vida humana.
BAIXO Ó MAR (A SEREIÑA, 1989)
A. MERKEN e H. ASHMAN
Unha empresa australiana levou adiante un experimento ben interesante para estudar a comunicación entre humanos e animais. A música son diferentes ondas emitidas en distintas frecuencias. Non todas as especies poden sentir as mesmas frecuencias pero é unha os sons son un xeito de comunicación entre animais e humanos. Preparouse unha peza musical para as baleas utilizando os patrón dos seus sons pero armonizada para interpretada por un orquestra. A orquestra interpretou a peza desde unha balsa e con altavoces marinos transmitiron a música no fondo do mar. Gravaron a experiencia. Velaí queda.
WHALESONG. OPTUS
P.D. Isto REALMENTE foi un anuncio dunha compañía australiana de telecomunicacións. A balea do vídeo é DIXITAL... Alerta: comproba e confirma os datos que recolles na rede!!!
Como temos por diante a celebración do Día da Paz e da Non violencia velaquí quedan algunhas curtametraxes de interese para visionar nas aulas con alumnado de distintas idades.
Velaquí vai outra escolma de debuxos animados "musicais". En 1935 estrenouse esta historia producida por Disney. Os habitantes do País do Jazz e do País da Sinfonía descubrirán que teñén moitísimas cousas en común.
O ruso Nikolai Rimsky-Kordakov escribiu a ópera "O Conto do Zar Saltán". O príncipe transfórmase en moscardón para visitar ó seu pai. Esta famosísima melodía é a base musical desta peza de debuxos animados.
Opéra Imaginaire é un traballo de Pascal Roulin para a televisión pública
francesa en 1993. Opéra Imaginaire contén doce
extractos dalgunhas das arias de ópera máis populares, animadas por
artistas europeos con distintas técnicas, que van desde a plastilina ás imáxes de síntese 3D.
Velaí un cachiño da Traviata (Verdi)
E a famosísima aria "La dona é mobile" que Verdi incluiu na ópera Rigoletto
Melody Street escomenzou como serie de televisión en EEUU para achegas ás nenas e nenos á musica. Logo fixeron a película, as apps e todo o demáis... Velaquí queda a súa peculiar versión do "Rondó alla turca" de Wolfang Amadeus Mozart.
No ano 1999 a empresa Disney fixo un novo traballo de animación utilizando como base fragmentos obras sinfónicas de grandes músicos. Un dos compositores seleccionados foi o americano George Gershwin. Disfrutade con esta deliciosa "Rapsody in blue"
Adicaremos esta semana a un dos máis importantes creadores do século XX: Charles Chaplin, un inglés que en dez años pasou da pobreza
absoluta a ser o home máis famoso do mundo. Actor, director, guionista, productor, músico... en 1923 chegou a ter o seu propio estudio cinematográfico onde rodaba as súas películas (somentes tiña 34 anos!) . Creou un mito universal; Charlot é o vagabundo torpe de roupas miserentas, costumes refinados e corazón sensible que padece mil penurias. Nas súas películasCharlot "sen falar", de xeito sutil e intelixente, denunciaba as inxusticias dunha sociedade desigual e cruel a través das andanzas daquel pobre desgraciado envolto en tristura que somentes pretendía
ter algo que comer, mentres procuraba
manter a dignidade.
Unha das películas de máis sona foi O RAPAZ, na que o vagabundo Charlot atópase un bebé abandoado e terase que ocupar do cativo. Velaí déixovos unha escena.
O RAPAZ
(1921)
Fillo de dous cantantes ingleses, Chaplin conta nas súas memorias que, de pequeniño, a súa nai levábao canda ela á salas onde actuaba, por non o deixar só na habitación alquilada. A música foi un elemento fundamental na súa vida: medrou entre cancións de music-hall e, sen ir a clase, aprendeu a tocar o violín. Aínda que non sabía ler música e tampouco tiña idea de composición ou orquestación, foi o responsable da música das súas películas. Traballaba con músicos profesionais e asúbiáballes ou cantáballes a melodía que tiña na cabeza para que eles a escribiran. Nas súas memorias explica como entendía a música nas películas:
"Procurei compoñer música elegante e romántica para enmarcar as miñas
comedias; en contraste co personaxe do vagabundo, a música deulles unha dimensión emocional. Os arreglistas
musicais rara vez comprendían isto. Eles querían que a música fora
divertida. Pero explicáballes que eu non quería competencia, que quería
que a música fose un contrapunto entre o grave e o encanto para
expresar o sentimento."
En 1931 ainda que en tódolos cines proxetábanse xa películas sonoras, Chaplin renunciou a incorporar diálogos en Luces da cidade. Charlot seguirá mudo, pero a música será o elemento sonoro que reforzará ás imaxes. O vagabundo pasa por mil avatares por mor de axudar á florista cega da que está namorado. Na escena que vos propoño, o vagabundo participa nunha competición de boxeo para conseguir cartos. Fixádevos na música que utiliza: unha melodía de violíns acompaña as imaxes da pelexa na que os movementos son unha exacta coreografía.
LUCES DA CIDADE
(1931)
Música de Charles Chaplin
Na película Tempos modernos, Chaplin propón unha divertida crítica sobre a sociedade capitalista filla da revolución industrial. Charlot é un obreiro nunha fábrica e así temos imaxes das tareas rutinarias, das cadenas de montaxe, as obsesións pola rapidez e a productividade. Terco, Chaplin manténse nos seus criterios e non inclúe diálogos na película, pero iso si, hai un acompañamento musical contínuo. Disfrutade da escena da cadea de montaxe da fábrica.
TEMPOS MODERNOS (1936)
A primeira vez que se oirá a voz de Chaplin na pantalla será nesta mesma película Tiempos modernos. Que idioma pode falar Charlot sen perder nada da súa universalidade? Pois velaquí a xenialidade de Chaplin: o seu vagabundo seguirá sendo un mito universal, o seu idioma é de tod@s porque é inventado. Charlot canta un cuplé intelixible.
Velaquí vos queda a primeira vez que o mundo escoitou a voz de Charlot.
Chaplin deixou moi clara a súa posición política na película O GRAN DICTADOR, unha crítica veraz e feroz do nacismo, unha denuncia clara de Hitler e as súas propostas racistas. Chaplin fai os dous personaxes principais: un despiadado dictador fascista, e un barbeiro xudeo perseguido. Velaquí quedan dúas escenas para disfrutar da creatividade deste estupendo actor. Fixádevos o tratamento musical tan diferenciado destas dúas xoias que, ademáis, na película son sucesivas.
O GRAN DICTADOR
(1940)
Gargalladas e bágoas van xuntiñas no argumento de Candilejas, a historia dun vello actor de vodevil que recolle na súa casa a una bailarina que se intentou suicidar. Chaplin agasallounos unha estupenda escena con outro dos grandísimos xenios do cine mudo: Buster Keaton. Disfrutade coa expresividade e os acenos dun e o hieratismo do outro, o violín desafinado de Chaplin e o piano atrapallado de Buster Keaton.
